fbpx
Futbol Kulüpleri Logolar

İstanbul’da başlayıp, Atina, Selanik ve yine İstanbul’da devam eden bir öykü Beyoğluspor Kulübü. Ne çok isimler vardır bu öyküde, ne çok umutlar, ne çok hayal kırıklıkları… Gelin birlikte gezinelim bu öykünün satır başlarında.

Beyoğluspor Kulübü Logo
Beyoğluspor Kulübü Logo
Pera Spor Kulübü Logo
Pera Spor Kulübü Logo

Beyoğluspor Kulübü ‘Clio’ Adıyla Kuruluyor

Sene 1877.  Pera’da, aynı okuldan mezun olmuş üç arkadaş -K.D. Kostarakis, I.A. Zervoudakis ve A.K. Stefopoulos- Clio adıyla bir spor kulübü kurarlar. Clio deyince aklımıza ilk önce bir araba markası geliyor olsa da aslında Clio Yunan mitolojisindeki, sanata, edebiyata ve bilime ilham olan dokuz tanrıçadan ya da diğer isimleriyle ‘müz’den birisidir ve kendi konusu tarihtir. On dokuzuncu yüzyılın sonlarında İstanbul’da azınlık cemaatlerince kurulan spor kulüpleri, bugün bildiğimiz spor kulüplerinden oldukça farklıdır. Amaçları sadece spor yapmak değil, cemaatlerinin ve de özellikle üyelerinin entelektüel gelişimlerine katkı sağlamaktır ve bu özellikleri ile bir spor kulübünden daha çok bir dernek görünümündedirler.  Eğitimler, kurslar verilir, kütüphane kurulur, ihtiyaç sahibi öğrencilere burs verilir, hatta ‘Hermes’ adıyla bir bülten-dergi bile çıkarılır. Günümüzde Grand Pera olarak bilinen eski Circle d’Orient (sonradan Büyük Kulüp) binasının arka tarafında, sportif faaliyetler için bir de saha inşa ederler.

Clio’dan Hermes’e

Clio, 1884 senesinde isim değişikliğine gider ve Hermes adını alır. Bu yeni isim de yine Yunan mitolojisinden gelmektedir. Hermes, tanrılar arasında haber taşıyan haberci tanrıdır. İnsanlar arasında da habercilerin, gezginlerin, hırsızların ve tüccarların koruyucusu olarak bilinir. İsim değişikliğinden 2 sene kadar sonra, 1886 tarihinde Hermes’in futbol ile uğraşan kolu, ‘Yunan Futbol Takımı’ adı ile kurulur.

Zoraki Değişiklik

1914 senesine gelindiğinde kulübün futbol kolunun ismi olan ‘Yunan Futbol Takımı’nın ismi artık tepki çekmeye başlar ve kulüp, takımın adıyla birlikte kulübün adını da bir kez daha değiştirir ve Pera Spor Kulübü (Atlitikos Syllogos Pera) adını alır, 1923’e kadar da öyle kalacaktır. Birinci Dünya Savaşı sonrasında yaşanan, Yunanlıların ‘Küçük Asya Felaketi, Türklerin ise ‘Kurtuluş Savaşı’ olarak adlandırdığı süreç, Türk – Yunan ilişkileri açısından büyük hasarlar oluşturmuş ve her iki devlet de diğer devletin topraklarında kalan soydaşlarının akıbetinden endişe eder hale gelmiştir. Bu noktada, Lozan Barış Anlaşması görüşmeleri sırasında Yunan tarafı mübadele fikri ile çıkar ortaya. Amaçları sadece geride kalanları korumak değil, toprak olarak elindeki ile yetinirken, kendi soydaşlarından oluşan daha kalabalık bir nüfusa sahip olmaktır da aynı zamanda.

Mübadele Başlar, Cumhuriyet Kurulur

Nitekim 30 Ocak 1923 tarihinde, Türkiye ve Yunanistan arasında bir mübadele anlaşması imzalanır. Bu anlaşmaya göre Türkiye topraklarında Ortodoks Rumlar Yunanistan’a, Yunanistan topraklarındaki Müslüman Türkler de Türkiye’ye gideceklerdir. Ancak her iki taraf da bir umut olarak kimi yerlerin mübadele dışında bırakılmasını isterler. İstanbul, Gökçeada ve Bozcaada’daki Rumlar ile İskeçe, Gümülcine ve Dedeağaç’ta (Batı Trakya) ikamet eden Türkler mübadele harici olacaklardır. Aynı sene içerisinde önce Lozan Barış Anlaşması imzalanır, ardından Türkiye’nin yönetim şekli cumhuriyet olarak belirlenir.

Pera Spor Kulübü 1922 Kadrosu
Pera Spor Kulübü 1922 Kadrosu

İstanbul’daki Rumlar mübadeleye tabi değildirler ama ‘Küçük Asya Felaketi’ sonrasında bir çoğu çoktan gitmişlerdir bile Yunanistan’a. Bir kısmı da sonradan gidecektir. Gidenler arasında da Pera Spor Kulübü’nün sporcuları bulunmaktadır. Yoğun olarak, Yunanistan’ın iki büyük şehrine; Atina ve Selanik’e göçerler İstanbul’dan ayrılanlar. Giderler gitmelerine ama tutkularını da beraberlerinde götürürler. Cumhuriyet’in de kurulmasıyla birlikte spor kulüplerine getirilen Türkçe isim kullanma şartı nedeniyle de Pera Spor Kulübü son kez ismini değiştirir. Artık Beyoğluspor Kulübü olarak anılacaktır kulüp.

Efsane mi? Gerçek mi?

Bu arada Pera Spor Kulübü’nün futbol takımının 1923 sonlarında uluslararası maç yapmak üzere turneye çıktığına dair doğrulayamadığım bir rivayet vardır. Bu turne sırasında önce Yunanistan’a gidip Atina karması ile iki maç yaparlar. İlk maçı 3-0, ikinci maçı 8-0 kazanırlar ve ardından Fransa’ya geçerler. Burada Olimpik Marsilya ile karşılaşırlar ve 3-0’lık skorla yenerler rakiplerini. Daha yapacakları maçlar da vardır orada ama ‘İstanbul Şampiyonu’ sıfatını kullandıkları söylentisi gelir Türkiye’ye. Çiçeği burnunda Futbol Federasyonu hemen Fransa Futbol Federasyonu ile iletişime geçer ve Pera Spor Kulübü’nün İstanbul Şampiyonu olmadığını söyler. Bunun üzerinde Pera Spor Kulübü’nün Fransa’da yapacakları tüm maçları iptal edilir. Takım Türkiye’ye dönmeme kararı alır. Futbolcuların bir kısmı Fransa’da kalır. Bir kısmı da Yunanistan’da giderler. Özellikle de Atina ve Selanik’e…

Atina’da Bir Kulüp Kuruluyor

Atina’ya göç eden Pera Spor Kulübü sporcuları 1924 senesinde Atina’da yeni bir kulüp kurarlar. Kulübün adı ‘Athlitiki Enosis Konstantinopoleos’ (A.E.K.) koyarlar. Yani ‘İstanbul Spor Birliği’. Renkleri de Pera Spor Kulübü’nün ya da bugünkü adıyla Beyoğluspor Kulübü’nün renkleriyle de aynıdır: sarı – siyah. Ambleminin merkezinde ise Doğu Roma İmpartorluğu’nun (Bizans) son hanedanı Palailogos ailesinin kullandığı ve artık genel itibariyle imparatorluk arması olarak kabul edilen çift başlı kartal bulunmaktadır. Çift başlı kartalın Bizans armasından bir farkı vardır; kartalın kanatları kapalıdır…

A.E.K. Atina Logosu
A.E.K. Atina Logosu

Selanik’te İlk Kulüp Kuruluyor

Pera Spor Kulübü’nün Selanik‘e giden sporcuları da yaşadıkları şehirde kendi kulüplerini kurarlar 1925 senesinde. Kurulan kulüplerden birisinin adı ve rengi Atina’daki ile aynıdır: A.E.K. Selanik. Arması da ufak tefek değişiklikler dışında hemen hemen aynıdır A.E.K Atina ile. Armanın merkezinde yine çift başlı Bizans kartalı vardır.

A.E.K. Selanik Logo
A.E.K. Selanik Logo

Selanik’te İkinci Kulüp Kuruluyor

A.E.K. Selanik kendisini sadece Türkiye’den göçen Yunanlılarla kısıtlayınca, bu durum daha açık görüşlü olan göçmenler arasında huzursuzluğa neden olur. Onlar da 1926 senesinde kapılarını herkese açacakları yeni bir kulüp kurarlar: ‘Panthessalonikeios Athlitikos Omilos Konstantinoupoliton’ (P.A.O.K.) Yani ‘İstanbul Tüm Selanikliler Kulübü’.

P.A.O.K diğer İstanbul kökenli kulüplerden farklı bir renk seçimi yapar. Renkleri siyah – beyaz olarak belirlenir. Siyah, yaşadıkları topraklardan ayrılmak zorunda kalan tüm Yunanlıların yaşadıkları ve acılarını temsilen, beyaz ise taşıdıkları umudu temsilen seçilmiştir. Kulübün ilk armasında at nalı ve dört yapraklı yonca kullanır. Bu iki figürün armada kullanılmasının tek sebebi, kulübün kurucu üyelerinden Kostas Koemtzopoulos’un kullandığı sigara markasından esinlenmiş olmasıdır.

P.A.O.K Kuruluş Logosu 1926
P.A.O.K Kuruluş Logosu 1926

Selanik’te Birleşme

P.A.O.K’un özgürlükçü tavrına karşılık A.E.K Selanik çok daha tutucu görününce halk da pek karşılık vermez kendilerine. Hal böyle olunca A.E.K. Selanik 1929 senesinde P.A.O.K ile birleşme kararı alır ve kapanır. Bu birleşmenin ardından P.A.O.K armasında değişikliğe gider ve çift başlı Bizans kartalını armalarının merkezine taşırlar. Kartalın kanatları yine kapalıdır. Kartal kanadının hem A.E.K. Atina’nın ambleminde, hem de P.A.O.K.’un ambleminde kapalı olmasının nedeni başta İstanbul olmak üzere kaybettikleri vatanlarının kederini temsil ediyor olmasından ileri gelmektedir.

P.A.O.K Selanik Logosu
P.A.O.K Selanik Logosu

İzmir Kökenli Yunan Takımları

İstanbul’dan Yunanistan’a göçen Rumların kurduğu kulüplerin dışında, İzmir’den göçen Rumların da Yunanistan’da kurdukları kulüpler bulunmaktadır. 1891 senesinde İzmir’de kurulan Apollon Smyrnis Futbol Kulübü, yoluna 1922’den itibaren Atina’da devam etmiştir. Aynı şekilde 1890 senesinde İzmir’de kurulan Panionios Futbol Kulübü de 1922’den beri Atina’da sportif faaliyetlerde bulunmaktadır.

Apollon Smyrnis Logo
Apollon Smyrnis Logo
Panionios Logo
Panionios Logo

Cumhuriyet Sonrası Beyoğluspor Kulübü

Beyoğluspor Kulübü ilk kurulduğu yıllarda futbol, basketbol, voleybol, kürek, masa tenisi ve halter gibi branşlarda faaliyet gösterirken günümüzde sadece futbol, basketbol, voleybol ve masa tenisinde sportif faaliyetlerine devam etmektedir. Tarihi boyunca halterde Olimpiyat şampiyonlukları, masa tenisinde Avrupa ve Akdeniz şampiyonlukları, voleybolda İstanbul ligi şampiyonlukları ve basketbolda İstanbul ligi ikincilikleri elde etmiştir.

Türk futbol tarihinde oynan ilk gece maçı 9 Eylül 1933 tarihinde saat 21:00’de Beyoğluspor ile Fenerbahçe arasında oynanmıştır. Taksim Stadı’nda oynan maçta saha kenarına dikilen direklere asılan donanma ampulleri ile aydınlatılmıştır.

Beyoğluspor Kulübü Müzesi
Beyoğluspor Kulübü Müzesi
Başkaları ile paylaşmak isterseniz:

Alakalı Yazılar