Dövüşen boğa heykeli

Kadıköy’ün en işlek meydanlarından birisinde, Altıyol Meydanı’nda duran ve artık Kadıköy ile özdeşleşen ‘Dövüşen Boğa Heykeli’ ve arkadaşlarının öyküsüni yazalım dedik. Buyrun okuyalım.

Sultan Abdülaziz 1867 senesinde III. Napolyon’un daveti üzerine Paris’e gider. Aslında amaç Rusya ile müttefik hareket eden Fransa’ya Osmanlı’nın Balkan politikasını anlatmaktır. O zamana kadar hiç bir Osmanlı sultanı saltanatı sırasında yurt dışına çıkmamıştır, bir daha da çıkmayacaktır o yüzden bu durum başlı başlına büyük bir olaydır.

Dövüşen Boğa Heykeli'ni yaptırtan  Sultan Abdülaziz.
Sultan Abdülaziz

Kamuoyunda günlerce tartışılır, Sultan yurt dışına gitmeli midir? Gitmemeli midir? Ama artık karar verilmiştir, gidilecektir. Deniz ve tren yolu karışımı bir seyahatle Paris’e varır Sultan Abdülaziz. Seyahatinin gizli gündemi bir yana asıl amacı olarak gösterilen ve onur konuğu olduğu ‘Paris Evrensel Sergisi’ni de ziyaret eder haliyle.

Dövüşen Boğa Heykeli'nin sipariş edildiği 1867 Paris Evrensel Sergisi.
1867 Paris Evrensel Sergisi alanını gösterir bir çizim
1867 Paris Evrensel Sergisi

Avcılığa ve vahşi hayvanlara oldukça meraklı olan Sultan Abdülaziz sergiyi ziyareti sırasında küçük hayvan heykelcikleri görür. Heykellerin sahibi  Jules İsidore Bonheur isimli bir heykeltraştır. Kendisine heykel siparişleri verir; tam 22 tane hayvan heykeli sipariş edilir yanında da büyük boyutlu vazolar. Bu heykelleri elbette  Jules İsidore Bonheur tek başına hazırlamayacaktır. Bir gurup heykeltraşla çalışır. Hatta heykellerin üzerinde, kalıptan döküme kadar, emeği geçen tüm heykeltraşların imzası da bulunur. Sultan Abdülaziz’in sipariş ettiği heykeller hayvan heykeli olduğu için işin büyük kısmı Pierre Louis Rouillard tarafından yapılacaktır çünkü yaptığı yaklaşık 200 parça heykelin 190’a yakını hayvan heykeli olduğu için hayvan heykeltraşı olarak tanınmaktadır. Kadıköy’ün meşhur ‘Boğa Heykeli’ni yapan heykeltraşın ta kendisidir.

Dövüşen Boğa Heykeli
Dövüşen Boğa Heykeli
Heykeller İstanbul’da

Kimilerinin ‘Dövüşen Boğa Heykeli’, kimilerinin ‘Tokuşan Boğa Heykeli’ dedikleri ‘Boğa Heykeli’ yakın arkadaşı ‘Böğüren Boğa Heykeli’ ve diğer 20 heykel ile birlikte Beylerbeyi Sarayı’nın bahçesine koyulurlar. Ancak ‘Dövüşen Boğa Heykeli’ orada kalmaz. Aradan geçen yaklaşık 150 senede Yıldız Sarayı’nın bahçesi, Bilezikçi Çiftliği, Gazi Ahmet Muhtar Paşa Köşkü’nün bahçesi, Mermer Köşkü’nün bahçesi, Lütfi Kırdar Spor ve Sergi Sarayı’nın önü ve Kadıköy Belediyesi’nin önü geçiçi ikametgahları olur heykelimizin. En son olarak da Kadıköy Altıyol Meydanı’na koyulur. Görünen o ki burada da fazla kalamayacak Dövüşen Boğaz’mız; Beylerbeyi Sarayı Müdürlüğü tüm heykel grubunun tekrar bir araya getirilmesi için çalışmalara başlamış ve artık Kadıköy ile özdeşleşen heykelin buradan kaldırılacak olması gündemi bir hayli meşgul etmiştir. Beylerbeyi Sarayı Müdürlüğü ve Kadıköy Belediyesi arasındaki çekişme henüz sonuçlanmamış olmasa da benim de şahsi görüşüm Dövüşen Boğa’nın yerini ‘Böğüren Boğa’nın yanı olduğu yönündedir…

Bu arada, Sultan Abdülaziz’in heykelini yaptıran tek padişah olduğunu da söylemekte fayda var. Heykel bugün Beylerbeyi Sarayı içerisinde sergilenmektedir. 1871’te Floransalı sanatçı C. F. Fuller tarafından tasarımı gerçekleştirilen heykelin döküm işlemi 1872’de Münih’te gerçekleştirilmiştir.

Sultan Abdülaziz tarafından yaptırtılan 12’si bronz, 10’u mermer toplam 22 heykelin listesi ve takip edebildiğim kadarıyla güncel yerleri şöyle:

Bronz Heykeller:

1 – Şaha kalkmış özgürlük atı 1 (Beylerbeyi Sarayı)
2 – Şaha kalkmış özgürlük atı 2 (Sabancı Müzesi)
3 – Dövüşen boğa (Kadıköy Altıyol Meydanı)
4 – Böğüren boğa (Beylerbeyi Sarayı)
5 – Hamle (Yıldız Parkı)
6 – Dinleyen geyik (Beylerbeyi Sarayı)
7 – Kaçan geyik
8 – Umutsuz durumda geyik-avda (Divan Oteli)
9 – Yavrusunu emziren dişi geyik (Beylerbeyi Sarayı)
10 – Su içen dişi geyik ve yavrusu (Emirgan Korusu, Sarı Köşk)
11 – Bir kaktüsün üstünde zıplayan aslan (İstanbul Büyükşehir Belediyesi)
12 – Yavrularını toplayan dişi aslan (Beylerbeyi Sarayı)

Mermer Heykeller:

13 – Kafası solda dinlenen aslan (Beylerbeyi Sarayı)
14 – Kafası sağda dinlenen aslan (Beylerbeyi Sarayı)
15 – Elinde top tutan aslan 1 (Genelkurmay Başkanlığı)
16 – Elinde top tutan aslan 2 (Genelkurmay Başkanlığı)
17 – Pınarda pusu kurmuş aslanlar (Beylerbeyi Sarayı)
18 – Kayalıkta pusu kurmuş aslanlar (Beylerbeyi Sarayı)
19 – Oklu kirpi yüzünden yaralanmış dişi kaplan (Beylerbeyi Sarayı)
20 – Yürüyen kral kaplan (Beylerbeyi Sarayı)
21 – Timsah üstünde aslan (Dolmabahçe Sarayı)
22 – Yılan üstünde aslan (Dolmabahçe Sarayı)

Başkaları ile paylaşmak isterseniz:

Alakalı Yazılar